РЕКЛАМА

Загрузка...

19-гадовы юнак з расійскай Тулы сам вывучыў беларускую мову і піша на ёй вершы

19-гадовы юнак з расійскай Тулы Алесь Арцёмаў сам вывучыў беларускую мову і піша вершы, развіваючы паэтычныя традыцыі Максіма Багдановіча.

19-гадовы юнак з расійскай Тулы сам вывучыў беларускую мову і піша на ёй вершы

Алесь незвычайны чалавек па некалькіх прычынах.

Па-першае, аднойчы ён сам проста зацікавіўся беларускай культурай, сам вывучыў нашу мову і цяпер не толькі свабодна размаўляе на ёй, але і займаецца літаратурнай творчасцю. Што, зрэшты, не перашкаджае яму быць «камп'ютарным геніем і маньякам».

Па-другое, ён, папросту кажучы, тэхнар — вучыцца ў Тульскім дзяржаўным універсітэце на інжынера-сістэматэхніка. Але Алесь не просты тэхнар, а рускі тэхнар, які страшэнна цікавіцца беларускай (і не толькі, вядома) літаратурай.

Па-трэцяе, Алесь тэхнар, які піша цудоўныя вершы на розных мовах, вельмі сталыя і пранікнёныя, нехарактэрныя для свайго ўзросту (акурат як Багдановіч!); займаецца літаратурнымі перакладамі з англійскай і рускай на беларускую; сябруе з сучаснымі беларускімі пісьменнікамі, друкуецца ў беларускіх выданнях, чытае нашы часопісы і газеты (у тым ліку і «Звязду!»), перамог у шэрагу розных літаратурных конкурсаў і піша артыкулы для беларускай Вікіпедыі.

Нягледзячы на сваю апантанасць беларушчынай, Алесь ні разу яшчэ не быў у Беларусі. Але вельмі марыць. І калі б з'явілася магчымасць пераехаць да нас і стаць беларускамоўным камп'ютаршчыкам з мноствам літаратурных хобі, то ён з асалодаю пагадзіўся б і нават перавёз з сабой бацькоў.

Алесь — гэта надзея Беларусі. Так, менавіта надзея (кожны хай напоўніць яе сваім зместам і сэнсам). Надзея, без перабольшванняў і пафасу. Бо хіба гэта не цуд, не дзіва, не падарунак лёсу і не сведчанне таго, што беларуская культура ўнікальная, цікавая і не горшая за іншыя, калі нейкі абсалютна старонні чалавек зацікавіўся нашай сціплай і багатай, напаўстрачанай і сучаснай, мілагучнай і кідкай мовай і літаратурай! Мне здаецца, што гэта выдатны стымул і прыклад для беларусаў: калі ўжо рускія пачынаюць размаўляць па-беларуску, дык і нам трэба неяк не адставаць! Згодныя?!

Наша з Алесем перапіска атрымалася вельмі жывой, шчырай, адвольнай і забаўнай. І нават здолела раскрыць многія Алесевы чыста чалавечыя якасці: шыкоўнае пачуццё гумару, эрудзіраванасць, тактоўнасць, неабыякавасць.

— Алесь, калі і чаму ты пачаў цікавіцца і вывучаць беларускую культуру і мову?

— Калі мне было гадоў 6-7, я ездзіў з бацькамі ў Крым. Час тады быў «вясёлы» — да поўнага знікнення грошай у кішэнях (дзякуючы моцнай хвалі дэвальвацыі) засталося зусім няшмат часу, адпачывальнікаў яшчэ было багата, вечарам у спёку (градусаў 30, але ўдзень да 50 было) народ масава пагрымваў касцьмі пад хіт «Хлопчык хоча ў Тамбоў» і, натуральна, завязваліся знаёмствы і сярод дзяцей, і сярод дарослых. І так выходзіла, што асноўным сродкам камунікацыі стаў суржык (сумесь украінскай і рускай моў кшталту беларускай трасянкі).

Да таго ж, тады якраз працягвалася спроба ўкраінізацыі СМІ, таму ўкраінскамоўнай рэкламы я таксама наслухаўся. Ну, і нейкія такія размовы сярод украінскага насельніцтва Крыма былі, маўляў, украінізацыя пачынаецца, а ў суседзяў-беларусаў на гэтым фронце надта ціха. Вось нешта такое запомнілася. Праўда, да майго сапраўднага далучэння да беларушчыны заставалася яшчэ 10 гадоў. Спачатку было цікава параўнаць, што ёсць агульнага паміж украінскай і беларускай культурай. А потым проста прыйшло задавальненне ад працэсу вывучэння, сапраўдны кайф. Вось так беларушчына і стала часткай майго жыцця. Прыблізна гадоў пяць таму я пачаў зрэдку чытаць беларускія газеты, а актыўна ўключыўся на пачатку 2008 года. А наогул трэба падзякаваць Караткевічу, яго творчасць напоўніцу пагрузіла мяне ў свет беларускай культуры.

— Як ты, знаходзячыся ў кантэксце іншай культуры і мовы, не маючы асаблівых крыніц інфармацыі і зносінаў з беларускамоўнымі людзьмі на першым этапе, вывучаў беларускую мову і літаратуру?

— У маім спосабе вывучэння няма нічога арыгінальнага: чытаў падручнікі, слоўнікі, газеты, слухаў радыё. Карыстаўся нейкай кніжачкай Падлужнага, не памятаю ўжо, як называлася; пазней і Тарашкевіча прачытаў. Часам зазіраю ў «Беларускае літаратурнае вымаўленне» Янкоўскага. Са слоўнікаў — натуральна, карыстаюся руска-беларускім слоўнікам Коласа-Крапівы-Глебкі, ТСБМ і г.д. Таксама імкнуся чытаць і спецыяльныя выданні. Зараз, напрыклад, чытаю дапаможнік Лепешава «Сучасная беларуская літаратурная мова: спрэчныя пытанні».

— А дзе ты іх бярэш?

— Неабходныя кнігі ў асноўным шукаю самастойна праз інтэрнэт, некаторыя шляхам абмену электроннымі копіямі атрымаў (а-ля «ты мне, я табе») — зручней чытаць так, бо можна рабіць нейкія рэмаркі, электронныя закладкі без пашкоджання кнігі.

— Што было складанага ў вывучэнні беларускай мовы (мажліва, у фанетычным ці арфаграфічным сэнсе)?

— Хм, калі шчыра, асаблівых складанасцяў менавіта на этапе засваення не памятаю. Ну, а зараз цяжкасці такія ж, як ва ўсіх носьбітаў мовы — «лідАр», «адажыА» і іншыя «радасці» новага правапісу. Хоць наогул стаўлюся да зменаў станоўча.

— Да таго, як ты пачаў адмыслова цікавіцца, што ты ведаў пра нашу культуру, мову, літаратуру?

— Пэўна, пра тое, што мужык-беларус — пан сахі і касы, ведаў заўжды. Наогул, Быкава, Кулакоўскага яшчэ чытаў калісьці ў рускіх перакладах: мой дзед здолеў сабраць добрую бібліятэку савецкай і замежнай літаратуры, кнігі беларускіх пісьменнікаў там таксама былі.

— А як ты пачаў чытаць «Звязду»?

— Гэта трэба сказаць дзякуй Глебу Лабадзенку. У яго рэпартажы і нарысы бываюць вельмі добрыя. Дзякуючы ім і пачаў «Звязду» чытаць праз сайт у РDF-версіі.

— Калі ты зацікавіўся беларушчынай, то, напэўна ж, лічыш нашую культуру ў нечым унікальнай. Чым?

— Самы вялікі цуд для мяне — гэта тое, што пасля 300 гадоў русіфікацыі, паланізацыі, іншых здзекаў беларуская мова не проста здолела выжыць, але і набыла рысы прафесійнасці (з пачатку ХХ ст.), а потым і аб'яднала сабой людзей розных нацыянальнасцяў (напр., Бядуля, Агняцвет, Уласаў, Мулявін).

— Прабач за банальнасць, але чым, на тваю думку, розняцца беларусы і рускія?

— Стаўленнем да роднай мовы. Для рускіх руская мова — штодзённы сродак камунікацыі, без ведання рускай мовы ў Расіі не пражывеш. Без беларускай у Беларусі жывуць, і некаторым нават не сорамна. Прабач за банальнасць, але ж так і ёсць.

— Так, але, магчыма, калі б у нас з мовай было «ўсё ў парадку», то нашыя дасягненні былі нашмат больш важкімі. Я вось усё думаю пра тое, што калі ў Расіі былі Блок і Ахматава, беларусы ўсё яшчэ вырашалі «зямельныя» пытанні і змагаліся за этнічнае прызнанне беларусаў наогул! І ў сусветным маштабе шмат для каго нашы любімыя Купала і Колас — лакальныя і несуразмерныя...

— Так, а для якога-небудзь адукаванага амерыканца Блок і Ахматава — лакальныя малазначныя паэты ў параўнанні з Фростам і Уітмэнам. І са свайго пункту гледжання амерыканец будзе мець рацыю.

— Відаць, тваю схільнасць да літаратуры вызначыла багатая дзядулева бібліятэка. Ці шмат ты чытаў у дзяцінстве і каго любіш чытаць з беларускіх аўтараў?

— У дзяцінстве чытаў шмат. Ад звычайнага дзіцячага і падлеткавага набору да твораў Гусэйна Абасзадэ, Ніны Бічуі і г.д. З беларускіх празаікаў-сучаснікаў паважаю Уладзіміра Арлова, з паэтаў уважліва чытаю Куставу, Віку Трэнас і г.д. Стральцова люблю, наогул, "Смаленне вепрука" лічу адным з найлепшых беларускіх апавяданняў. Шамякіна чытаю, ну і, натуральна, Караткевіч — нашае ўсё.

— Калі ты пачаў пісаць вершы?

— Вой, пачаў пісаць з дзевяці гадоў! Спачатку па-руску, потым абсалютна свядома на беларускую перайшоў і па-руску цяпер амаль не пішу. Ды і перакладаю пераважна на беларускую.

— А ці ёсць у Туле яшчэ такія як ты — беларускамоўныя?

— Наогул, па статыстыцы 2002 года, у Тульскай вобласці жылі 5974 беларусы. Але я ведаю толькі адну сапраўдную беларускамоўную сям'ю — сям'ю Уладзіміра Васькова. На форумах ён вядомы як раlіvас. Ён беларус з Гомельшчыны, з вёскі Баўсуны. Рыма-каталік па веравызнанні. У вольны ад працы час піша беларускамоўныя казкі для дзяцей. Здаецца, нават друкаваўся ў часопісе "Бярозка". Яшчэ ён даследуе гісторыю каталіцтва на Гомельшчыне. У Туле Уладзімір ужо 20 гадоў жыве.

— І акрамя вас больш няма беларускамоўных?

— Уладзімір Васькоў гаворыць, што ў Туле, акрамя яго, яшчэ толькі адзін беларускамоўны. Здагадайся, хто!

— Ты, вядома! Прычым не беларус па нацыянальнасці і нават не маеш беларускіх каранёў!

— Вось і я пра што. Але калі раптам хтосьці здолее арганізаваць беларускі рух у Туле, то я, натуральна, далучуся, як змагу.

— У вас прадаецца што-небудзь беларускае?

— Так! У мяне праз 100 метраў ад дома крама Bеlwеst. Калі што не так, тапкам магу кінуць у ворага (смайлік). Ну, а пра ашмянскую каўбасу, рагачоўскую згушчонку, сыр, малако, ільняныя кашулі і г.д. я наогул маўчу. Гэта ўжо шмат гадоў так.

— У Туле шмат рэкламы беларускіх тавараў?

— Так, рэкламуюць. Праўда, што цікава: ежу рэкламуюць не вельмі, але ўсе набываюць. А вось рэкламу беларускай мэблі бачыў у розных газетах, па радыё чуў, але набываюць не вельмі.

— А твая беларуская маўленчая практыка не ўплывае на рускае вымаўленне?

— Уплывае: літару «р» я наогул вымавіць мякка нармальна не магу! Ну, і часам забываю рускія словы, бывае і такое.
12
1895
4 января 2011
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь. Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо зайти на сайт под своим именем.
Смотрите также
Мнение: Мая беларуская мова

Вось постам ніжэй я ўжо пісаў, што не так шмат кніжак беларускамоўных чытаў за ўсё сваё жыццё. Да што там казаць!?!?! - Я прачытаў усяго 2 кнігі цалка...

«Чаму мне абрыдла быць беларускамоўнай»«Чаму мне абрыдла быць беларускамоўнай»

Гэта эсэ — ня выклік грамадзтву, ня спроба прыцягнуць гнеў, гэта эсэ — проста споведзь, шчырая і праўдзівая пра тое, што значыць быць беларускамоўнай...

У Менску на беларускай мове гавораць 106 тысяч чалавек, астатнія маўчаць на ...У Менску на беларускай мове гавораць 106 тысяч чалавек, астатнія маўчаць на ...

Незадоўга да Дня роднай мовы, які адзначаецца 21 лютага, апублікаваныя дадзеныя Белстату, паводле якіх у Менску дома па-беларуску размаўляе 106 тысяч...

Google Translate навучыўся перакладаць зь беларускай і на беларускую

Буйнейшы сайт онлайн-перакладаў Google Translate дадаў сёньня беларускую мову ў свой сэрвіс. Такім чынам, зьявіўся першы онлайн-перакладчык для белару...

Загрузка...
Комментарии

spinman
4 января 2011 17:20
лох

azilgo1
4 января 2011 19:39
максим багданович
получается он тоже лох

Old Navi
4 января 2011 19:51
Молодец! Нет слов... малайчына!

Argazmo
4 января 2011 19:56
Молодец юнак. А нам должно быть стыдно, что не ведаем родную мову. (вроде ведаем, но хрен пользуем)

Shetlan
4 января 2011 20:48
Цитата: Argazmo
Молодец юнак. А нам должно быть стыдно, что не ведаем родную мову.
Цитата: spinman
лох

statAnton
4 января 2011 21:15
пипец, русские начинают уже изучать наш язык, а мы его даже не используем.

Mab
4 января 2011 23:28
Вось гэта да! Ніколі б не падумаў, што нехта, асабліва з Расіі, сам пачне вывучаць беларускую мову! Я таксама калі на весцы вельмі часта яе выкарыстоўваю, але ў горадзе ніколі, бо, нават беларусы па нацыянальсці не карыстаюцца роднай мовай.
Няма словаў, малайчына!

Mutantik
5 января 2011 01:56
spinman,
мудак ебанутый бля... думай что и где пишешь паскуда.

Snikers88
5 января 2011 18:23
Цитата: statAnton
пипец, русские начинают уже изучать наш язык, а мы его даже не используем.


русские-рускими, а про посла Швеции слыхал? От это уровень!

rasta_glory
5 января 2011 18:25
нам павінна быць сорамна за тое, што мы, як грамадзяне нашае дзяржавы не выкарыстоўваем нашую мову.
Мы павінны яе вывучаць і юзаць. Вось напрыклад: чаму казз да гэтага часу не перакладзе ўвесь гэты партал на нашу, родную і вельмі прыгожую мову?!
вось вам быў бы пачатак той самай беларусизацыі, хоць і не на дзяржаўнам узроўне
ТРЭБЫ ПАЧЫНАЦЬ З НАС!

statAnton
6 января 2011 18:45
Цитата: rasta_glory
нам павінна быць сорамна за тое, што мы, як грамадзяне нашае дзяржавы не выкарыстоўваем нашую мову. Мы павінны яе вывучаць і юзаць. Вось напрыклад: чаму казз да гэтага часу не перакладзе ўвесь гэты партал на нашу, родную і вельмі прыгожую мову?!вось вам быў бы пачатак той самай беларусизацыі, хоць і не на дзяржаўнам узроўнеТРЭБЫ ПАЧЫНАЦЬ З НАС!

згодзен

Folker
11 января 2011 23:38
spinman, лох твой папа и твоя мама .. и сын у них тоже лох
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии в данной новости.
Пятница, 26 Мая
USD 1.8520
EUR 2.0802
RUB 0.0330
Mab 35 минут назад
Цитата: fearfrost
А на каком основании у нее должны были отсудить стопиццот миллионов?

На том основании чтобы ее физиономию кто-нибудь случайно не подправил.
60 долларов за моральный ущерб это просто издевательство. $100 000 это более реальная компенсация.
Mab 40 минут назад
Все машины исправные, просто авиакомпаниям они больше не нужны, но могут еще долго летать где-нибудь в странах третьего мира.

Именно такие б/у самолеты покупает Белавия.
Mab 42 минут назад
Пивоваренная компания «Оливария»

«Аливария Золотое»

Пора бы определиться.
FrenzyWalker 53 минут назад "Экран имеет диагональ 15.6 дюйма"
о да. прям мечта геймера
fearfrost 60 минут назад А на каком основании у нее должны были отсудить стопиццот миллионов? А если бы это был сантехник Вася или уборщица баба Вера? Наказание адекватное, и в части выплаты, и особенно в части общественных работ. Более того, эта мукла бы, думаю, охотнее заплатила деньги, но без работ. Bolivaruch 61 минут назад
Светлый пилснер отменного качества и вкуса.

Серьезно?)
MegaSchuster 67 минут назад ну у неё и еблище LoLtEam 67 минут назад Устройство в силу своего географического позиционирования не представляет для Беларуси особого интереса, так как представлена исключительно для североамериканского рынка
Новости от партнеров