РЕКЛАМА

Загрузка...

«Чаму мне абрыдла быць беларускамоўнай»

Гэта эсэ — ня выклік грамадзтву, ня спроба прыцягнуць гнеў, гэта эсэ — проста споведзь, шчырая і праўдзівая пра тое, што значыць быць беларускамоўнай у Беларусі.

«Чаму мне абрыдла быць беларускамоўнай»


Рэакцыя пасажыраў

Перайшла я на беларускую мову некалькі гадоў таму, пасьля прыезду ў Менск. Выгадаваўшыся ў расейскамоўнай сям’і, скончыўшы самую звычайную школу, якая ня надта вылучалася нейкім надзвычайным стаўленьнем да беларускай мовы, я паступіла ў менскі ўніверсітэт, які зрэшты таксама асабліва не адзначаўся сваёй любоўю да мовы. Не магу ўзгадаць дакладна той момант, калі я закахалася ў беларускасьць, але памятаю, што прыйшло гэта пасьля прачытаньня адной паэмы беларускага паэта.

Памятаю пераломны момант, калі я ўжо крыху пазнаёміўшыся з беларускамоўным асяродкам, ехала ў аўтобусе, а побач хлопец зь дзяўчынай пра нешта спрачаліся па-беларуску. Памятаю, як мяне тады ахапіла неверагодная зайздрасьць да іх, як я з заміраньнем сэрца слухала іх мову і назірала за рэакцыяй пасажыраў. Ува мне зьявілася тады такое дужае падлеткавае жаданьне вылучацца сярод астатніх, быць непадобнай, што, калі выйшла з аўтобуса, вырашыла назаўсёды перайсьці на беларускую. Празь некаторы час спраўдзіла сваю запаветную мару. Хадзіла ў крамы ды шапікі і са сьмеласьцю прамаўляла: «Скажыце, калі ласка, апошняга нумару гэтага часопіса няма?», а мне ў адказ радаснае беларускае «Няма». І, памятаю, як задаволена, з пачуцьцём уласнай годнасьці ішла далей. Памятаю, як чула такія жаданыя для мяне выгукі «деревенские приехали, даже говорить не научились», «Іш, апазіціянерка какая-та», а ў адказ толькі ўсьміхалася, і як любіла перакладаць беларускія словы прадавачкам ды афіцыянткам.

Простыя словы

Прайшло некалькі год беларускамоўнага жыцьця, запал згас, а ад былога падлеткавага жаданьня не засталося нічога, няма больш прагі быць непадобнай, зьнікла жаданьне выклікаць цікаўнасьць. Цяпер я імкнуся меней размаўляць з тымі, хто патэнцыйна беларускую не разумее, і выкарыстоўваць самыя простыя і зразумелыя для іх словы. Мне ўжо так абрыдла вылучацца і назіраць за рэакцыяй суразмоўцы, якую я магу зь лёгкасьцю прадказаць, толькі зірнуўшы на яго. Мне абрыдлі фразы

«вы, наверное, будущий учитель белорусской литературы»,

«гэта ж бэнээфаўка нейкая»,

«вы мабуць зь дзярэўні прыехалі на сесію».

Мне да сьлёз робіцца крыўдна, калі мяне просяць перакласьці беларускае слова, і мяне цягне на ваніты, калі я бачу зьдзіўленьне на тварах суразмоўцаў. А калі я чую ад самых блізкіх мне людзей «фу какой некрасивый язык, ну что это за слово», ува мне змагаюцца жаданьне трэснуць па іх галаве чым-небудзь і жаданьне замаўчаць назаўжды, больш ніколі зь імі не весьці гутарку. Калі нельга гутарыць па-беларуску, то нельга гутарыць наогул.

Але хандра праходзіць і я зноўку і зноўку пачынаю чытаць лекцыю пра беларускую мову, доўгую, непатрэбную лекцыю, асуджаную з самага пачатку на неразуменьне. Цікаўныя пытаньні кшталту

«Ой! А давно говориш по-белорусски? А как родители? Друзья?»
выклікаюць у мяне адначасова і лютае раздражненьне і няўцямную няёмкасьць, ад якой тэрмінова карціць пазбавіцца. Раней мне падавалася, што трэба сьмела несьці мову ў масы, а не замыкацца ў вузкім коле беларускамоўных людзей, што трэба распаўсюджваць мову, папулярызаваць яе.

Адзіная дыскрымінацыя, якую я калі-небудзь у жыцьці адчувала

Але зараз я разумею, што гэта задача толькі моцных духам людзей, што мне абрыдла быць беларускамоўнай, калі ўсе навокал размаўляюць па-расейску. Гэта самая вялікая дыскрымінацыя, якую я адчувала ў жыцьці, ды ўвогуле гэта адзіная дыскрымінацыя, якую я калі-небудзь у жыцьці адчувала. Людзі памылкова часьцяком зьвяртаюць увагу не на тое, ШТО сказана, а на тое, на якой мове гэта было сказана і зыходзячы з апошняга робяць свае дзівосныя высновы. А мне так хочацца, каб не зьвярталі ўвагу на вонкавую афарбоўку, а слухалі, пра што я кажу ці, прынамсі, разумелі, што кажу.

Кіроўцы маршрутак — гэта напэўна самы трапны прыклад, які зразумеюць усе беларускамоўныя. Калі менскіх кіроўцаў сталічныя змагары за мову ўжо пасьпелі адукаваць, то кіроўцам маршрутак у маленькіх гарадох яшчэ адукоўвацца і адукоўвацца. Ніколі яшчэ ў правінцыйным горадзе не спыняўся кіроўца маршруткі на патрэбным мне месцы, але я кожны раз ізноў з дальняга кутка маршруткі крычу:

«На наступным прыпынку, калі ласка!»

Ізноў ён не спыняецца, ізноў я паўтараю, і тут звычайна ўжо які-небудзь малады спадарожнік уцягваецца і тлумачыць кіроўцу, чаму я раскрычалася, і чаго я ў рэшце рэшт дамагаюся. А крыкнуць па-расейску я ўжо проста не магу, нават не тое, што не хачу, я ўжо проста не магу, бо падсела. Пачаўшы размаўляць на беларускай аднойчы, немагчыма потым адмовіцца ад яе. Не таму што ты ня хочаш, а таму што беларуская мова — гэта наркотык, яна ўжо цябе ніколі ня выпусьціць.

Калі я стаяла тады ў аўтобусе і слухала хлопца зь дзяўчынай, мне здавалася, што беларуская мова — гэта мова пісьменьнікаў, паэтаў, музыкаў, журналістаў, што яны ствараючы свае беларускамоўныя шэдэўры, не расстаюцца з мовай ні ўдзень ні ўначы.

Натуральна, у той час мне, наіўнаму рамантыку, і прыйсьці ў галаву не магло, што ўся беларуская мова многіх такіх талентавітых і яскравых творцаў сканчаецца на апошняй кропцы іхняга артыкулу, паэмы ці аповеду; на апошнім акордзе іхняй песенькі, на апошнім гуку іх радыёперадачы. Што тыя, хто так актыўна прапагандуе беларускую мову ў сваёй творчасці і працы, яе ў жыцьці не выкарыстоўвае і, што больш за ўсё абурае, некаторыя зь іх лічаць гэта цалкам нармальным, маўляў, я і так шмат зрабіў для беларускай мовы. І мне агідна чытаць радыкальна-нацыяналістычныя допісы такіх людзей пра мову, калі я дакладна ведаю, што ні ў цырульні ні ў кавярні яны і слова беларускага ніколі не вымаўлялі.

Не магу ўявіць, як бы склалася маё жыцьцё, калі б мне, зялёнаму дзіцяці ў ружовых акулярах, тады ў аўтобусе расплюшчылі вочы і распавялі ўсю гэтую горкую праўду, паведамілі пра тое, што беларускамоўных напраўду нашмат меней, чым падаецца на першы погляд. Мне абрыдла адчуваць сябе нейкім змагаром і ламаць стэрэатыпы, якія не зьнікнуць дакуль усе гэтыя творцы не пачнуць выкарыстоўваць родную мову ў штодзённым ужытку. А пакуль беларускамоўныя людзі ўсяго толькі маленькія беленькія кропелькі на змрочнай чорнай тканіне, якія адчайна і безнадзейна спрабуюць перафарбаваць яе ў белы.

А мне абрыдла быць белай кропелькай на чорным, я хачу быць белай кропелькай на белым. Даслаўшы неяк дзелавыя паперы, якія былі цалкам аформленыя на беларускай мове, і атрымаўшы наступны адказ

«Как по мне, документы на белорусском языке не являются признаком хорошего тона. Жду русскоязычную версию».

У мяне на вачох паказаліся сьлёзы. Бо абразілі не маю мову, а мяне, таму што гэта — мая мова. Ня ведаю, якія якасьці характару неабходна прыдбаць, каб не зьвяртаць увагу на моўную дыскрымінацыю ў нашай краіне, мабыць, трэба быць жалезным чалавекам, а можа трэба проста жыць у якім-небудзь вольным паселішчы далёка ад цывілізацыі сярод такіх жа белых кропеляк, як і ты сам.
61
2564
16 января 2013
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь. Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо зайти на сайт под своим именем.
Смотрите также
Мнение: Мая беларуская мова

Вось постам ніжэй я ўжо пісаў, што не так шмат кніжак беларускамоўных чытаў за ўсё сваё жыццё. Да што там казаць!?!?! - Я прачытаў усяго 2 кнігі цалка...

У Менску на беларускай мове гавораць 106 тысяч чалавек, астатнія маўчаць на ...У Менску на беларускай мове гавораць 106 тысяч чалавек, астатнія маўчаць на ...

Незадоўга да Дня роднай мовы, які адзначаецца 21 лютага, апублікаваныя дадзеныя Белстату, паводле якіх у Менску дома па-беларуску размаўляе 106 тысяч...

Прадпрымальніка аштрафавалі за «незразумелую мову»

Прадпрымальнiку з рынку \"Ждановiчы\" Алесю Талстыку далi 140 тысяч рублёў штрафу за тое, што ён… размаўляў на беларускай мове.— Нейкая жанчына напiса...

19-гадовы юнак з расійскай Тулы сам вывучыў беларускую мову і піша на ёй ве ...

19-гадовы юнак з расійскай Тулы Алесь Арцёмаў сам вывучыў беларускую мову і піша вершы, развіваючы паэтычныя традыцыі Максіма Багдановіча....

Загрузка...
Комментарии

Aimon
16 января 2013 17:44
Вообще печально что мы не знаем родного языка.

slafko0002
16 января 2013 17:47
Кому то родной, а кому то по барабану.

anubis19xx
16 января 2013 17:48
ніхто не перашкаджае вывучыць.

sharhan
16 января 2013 17:52
Цитата: anubis19xx
ніхто не перашкаджае вывучыць.

А за чем?

Jussi
16 января 2013 18:06
у меня подруга разговаривает только по беларуски, и когда с ней общаешься - то не замечаешь и сам как с русского переходишь на беларусский. и не жаловалась она что ее в жизни так никто не понимает как тут

Beheliar
16 января 2013 18:08
Цитата: sharhan
А за чем?

А навошта мы жывем?

gleamy
16 января 2013 18:09

Цитата: sharhan
А за чем?

За партой.

alexxlaemeh1
16 января 2013 18:15
Я родился в СССР, моя Родина - страна, которой больше нет.

Graffy
16 января 2013 18:24
alexxlaemeh1,
едзь калі ласка ў расею, як тут не падабаецца, там застаўся твой ссср

cema8581
16 января 2013 18:38
белорусский язык -это круто i_am_so_

Вадим Бананов
16 января 2013 18:49
белорусский язык за последние лет 15 очень политизировали. тот, кто говорит по-белорусски, сразу причисляется к оппозиции. причем хардкорные оппозиционеры чтоб выделить себя среди остального "беларускамоунага асяроддзя" придумали еще и разделение на наркомовку и тарашкевицу. уже только поэтому мова начинает выглядеть очень комично. бесконечные холивары про "правильную мову" и "неправильную мову".
и еще ремарочка. политизировав мову далеко не все активные деятели оппозиции удосуживаются ее выучить, хотя постоянно трясут ею как инвалид в переходе обрубком ноги. последний пример - "можна яшчэ задаць адзiн вапрос?" от журналиста оппозиционного СМИ во время вчерашней прессухи. "вапрос". не "пытанне". больше говорить не о чем вообще.

Ripper
16 января 2013 19:02
сьлёзы зьвяртаць жыцьці

Ну, усе зразумела :)

Mab
16 января 2013 19:02
Лукашенко сам политизировал родной белорусский язык, поставил его в один ряд с "плохой" оппозицией и сейчас издевается над белоруссоговорящими, постоянно унижая язык и этих людей при первой же возможности и в каждом репортаже.

Zzombik
16 января 2013 19:31
kazz,
это все так и это печально.
Но сам бел. язык очень красивый и я надеюсь, что он восстановит свои позиции.
Неужели надо перестать его любить и на нем разговаривать только из-за каких-то политиков?
Если оппозиционеры начнут махать перед камерами продукцией Apple - ты перестанешь ею пользоваться? ;)

Graffy
16 января 2013 19:32
Zzombik,
+

ExDREAM86
16 января 2013 19:34
Вот на**я вставлять в каждое слово мягкий знак,у нас новые правила какие-то повыходили?Даже читать перехотелось

Vadik_K
16 января 2013 19:45
Вот на**я вставлять в каждое слово мягкий знак,у нас новые правила какие-то повыходили?Даже читать перехотелось

+100500 Автор, убейся. Если у нас введут такие правила и всех заставят говорить только на белорусском, я принципиально буду игнорировать этот бред.
Я всю школу учил белорусский язык, стабильно 5 баллов. И если какой-то мудак станет учить меня какому-то более настоящему языку, пошлю его по-русски.

причем хардкорные оппозиционеры чтоб выделить себя среди остального "беларускамоунага асяроддзя" придумали еще и разделение на наркомовку и тарашкевицу. уже только поэтому мова начинает выглядеть очень комично.
В точку. Больше всего рубит аргумент "гэта мова пьродкаў". Которых? Мои предки, кого я помню, точно не говорили на этом языке

Mab
16 января 2013 20:12
Vadik_K, орфография белорусского языка менялась веками. Так что любой диалект правильный.

Kermit
16 января 2013 20:54
Mab, Kazz, Zzombik, цалкам з вамi згодны.
EXDREAM86, калi Вам не падабаецца мяккi знак - пiшыце лацiнiцай. :) Урэшце з Вамi я таксама згодны.

freakn
16 января 2013 20:55
ошибок то сколько... ужас

Дохтар Дызель
16 января 2013 21:01
Цитата: Mab
Лукашенко сам политизировал родной белорусский язык, поставил его в один ряд с "плохой" оппозицией и сейчас издевается над белоруссоговорящими, постоянно унижая язык и этих людей при первой же возможности и в каждом репортаже.

Плюсую!
Цитата: kazz
..."можна яшчэ задаць адзiн вапрос?" от журналиста оппозиционного СМИ во время вчерашней прессухи...

На том "наречии" на котором изъясняется герой прессухи (на трасянцы) и был задан вопрос...иначе мог бы не паняць.

Bazalt
16 января 2013 21:17
вы знаете я был на рождество в Праге чтоб какой чех говорил по английски потому что он не знает чешского Оо да ну нах и всё нормально никто косо не смотрит зато на нас чехи косились русские туристы припёрлись)) хотя они понимают по русски но так слабовато но сколько русских припёрлось в Прагу на рождество это песец) каждый третий)

Zzombik
16 января 2013 21:26
Цитата: Bazalt
вы знаете я был на рождество в Праге чтоб какой чех говорил по английски потому что он не знает чешского Оо да ну нах и всё нормально никто косо не смотрит

А у них смотрят косо на тех, кто разговаривает на чешском языке?
Поливают таких патриотов ведрами говна?

saber
16 января 2013 21:37
Цитата: Bazalt
вы знаете я был на рождество в Праге чтоб какой чех говорил по английски потому что он не знает чешского Оо да ну нах и всё нормально никто косо не смотрит зато на нас чехи косились русские туристы припёрлись)) хотя они понимают по русски но так слабовато но сколько русских припёрлось в Прагу на рождество это песец) каждый третий)

Катнитесь в Швейцарию, там ГОРАЗДО больше одного языка и никаких сложностей, можно еще в Канаду, но там есть сложности. В Праге на русском много кто говорит, наши там есть в больших количествах :).
К слову могу говорить и на русском и на беларуском, но в виду отсутствия преподавания и технической базы на мове, проще конечно на русском. Тем не менее помню еще при СССР, как будующие оппозиционеры кричали,что их дедям не нужен "колхозный язык", и что вы думаете в 91 все одели бчб значки и говорили на трасянцы, як сапраудныя тутэйшыя. :). Так что мнение о том, что нынче "родная мова" не более чем префоманс я поддерживаю. И опять же лучше знать несколько языков "чем не разговаривать на москалькай мове", как наши южные любители сала.

ner39
16 января 2013 21:58
Очень родное! Это как штаники засцаные детские и обрыганый кашей слюнявчик! Какое оно близкое! Но пойди уже взрослым в этом выйди на улицу и будешь подобен тому клоуну-националисту! Хотя, больных хватает...

Baker
16 января 2013 22:06
Рабы и не должны знать своего родного языка. А если ещё и задают вопрос: "а зачем он нужен?" Явный успех. Печально всё это.

AwesomeBY
16 января 2013 22:23
Рабы...)))))))

volvoS60
16 января 2013 22:29
Не адмауляйся ад сваих жаданняу, ад сваёй мэты. Гэты рабскi народ умее толькi прагiнацца пад iншыя народы.

S.paW.n
16 января 2013 23:11
kazz,
вот зачем такую хню писать? наркомаука - это результат обрусения белорусского языка, проводимого в 30-х годах. Тарашкевица - мова, без примесей (в разумный пределах ессно). Политика тут не причем.
а статью было читать больно

ЛЕТУЧАЯ
17 января 2013 00:43
як я яе разумею. Усё так, як напісана: непаразуменне, асуджэнее і няправільныя высновы ў поглядах іншых людзей. Ды і няма з кім пагутарыць.
Што тычацца тарашкевіцы, да, мы да яе не звыклыя, але ж яна больш лагічная з пункту гледжання правільная беларускага вымаўлення. Гэта менавіта той выпадак, калі "як чуем, так і пішам". І тарашкевіца больш самабытная, яна далей ад рускай мовы. Дарэчы новыя змены ў мове, якія прынялі ў 2008 годзе, гэта спроба вярнуцца да самабытнасці, але няўдалая: многія правілы не маюць лагічнага тлумачэння.
123
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии в данной новости.
Среда, 07 Декабря
USD 1.9789
EUR 2.1220
RUB 0.0310
evg256 1 минут назад Да бред все это сивой кобылы, как так и что было, знают только участники. Что значит, корд расстрелял машину, которая вся была увешана символикой охраны, потом только проверили документы и, судя из видео, ВНЕЗАПНО, удивились, что там были полицейские. Ну бред, же. Если то, что говорит водитель - правда, то либо заказ, либо разборки. Не возможно случайно расстрелять сотрудников по форме, в служебной машине и со спец. номерами и только после этого проверить документы. Либо же в укропии совсем в край ебанулись, если там в спецподразделении такие отбитие существа работают... Филин 3 минут назад Рашкахули Tatur 5 минут назад монголка какая-то PROSTO CHEL 5 минут назад Коню понятно что менты ставили хату. Шарий был прав. Tatur 8 минут назад был в столовке завода Савушкин продукт, что в Бресте не понравилось, поел, потом изжогой страдал bender00 9 минут назад нет
Mab 12 минут назад История мутная. Я с самого начала недоумевал как можно было расстрелять своих. Tatur 16 минут назад
Цитата: gismo_2
Арахнид - не промах, я смотрю, хочет с чужих жоп купоны стричь.

Новости от партнеров

ИНТЕРЕСНОЕ:

Загрузка...