РЕКЛАМА

Загрузка...

Калі вы бывалі ў Варшаве, то, відаць, памятаеце, што адна з цэнтральных яе вуліц названая імем графіні Эміліі Плятэр. Вам могуць з гонарам распавесьці, што гэта польская Жанна д’Арк, якая здабыла сабе вечную славу ў гераічны час вызвольнага паўстаньня 1830—1831 гадоў.' />

Беларусы: Эмілія Плятэр

Беларусы: Эмілія Плятэр


Калі вы бывалі ў Варшаве, то, відаць, памятаеце, што адна з цэнтральных яе вуліц названая імем графіні Эміліі Плятэр. Вам могуць з гонарам распавесьці, што гэта польская Жанна д’Арк, якая здабыла сабе вечную славу ў гераічны час вызвольнага паўстаньня 1830—1831 гадоў.

На жаль, зусім ня кожны грамадзянін нашае краіны гатовы ў такі момант удакладніць, што Эмілія — ня полька, а БЕЛАРУСКА-ЛІЦЬВІНКА, якая ваявала з царскімі захопнікамі далёка ад Польшчы, у Беларусі, і была ня проста арыстакраткаю, але беларускай ПАЭТКАЙ і ФАЛЬКЛЯРЫСТКАЮ, якая, да прыкладу, таленавіта выконвала НАРОДНЫЯ ТАНЦЫ (асабліва непараўнальнай была ў «Лепятусе») і віртуозна валодала жанрам ГАЛАШЭНЬНЯЎ.

Як сьведчаць сучасьнікі, яна ўсёй душой імкнулася да беларускай культуры, ладу, шчодра плаціла за дастаўку фальклорных матэрыялаў.

Блізкія сябры не зьдзівіліся, што, калі ў 1831-м Беларусь усьлед за Польшчай паўстала супраць расейскага панаваньня, Эмілія Плятэр пакінула ўсё — багаты дом, балі, навуковыя й літаратурныя штудыі — і далучылася да інсургентаў. У тыя дні ёй вельмі прыдаліся яшчэ дзіцячыя захапленьні верхавой яздой і паляваньнем.

Юная графіня сваім коштам сфармавала вялікі паўстанцкі аддзел зь некалькіх сотняў добра ўзброеных ваяроў і, пераапрануўшыся ў мужчынскае адзеньне, узначаліла яго.

Аддзел вёў жорсткія баі з карнікамі ў Інфлянтах і на Віленшчыне. Здарылася нечуваная рэч — дваццаціпяцігадовай жанчыне надалі званьне капітана й афіцыйна прызначылі камандаваць бывалымі жаўнерамі, сярод якіх былі тыя, хто ў маладосьці ваяваў пад штандарамі Касьцюшкі...

У сьнежні 1831-га зьнясіленая ў баях і паходах, нялёгкіх і для загартаваных мужчын, Эмілія цяжка захварэла і проста згасала на вачах у паплечнікаў.

Вестка пра гераізм ліцьвінкі, што змагалася з расейскай тыраніяй, шырока разьляцелася па сьвеце. Свае вершы прысьвяцілі ёй дзясяткі паэтаў у Францыі, Брытаніі, Італіі, Нямеччыне, Вугоршчыне, Польшчы...

Беларусы: Эмілія Плятэр


У час паўстаньня 1831 разам са сваяком Ц.Плятэрам арганізавала атрад паўстанцаў, які складаўся з 280 стральцоў, 60 вершнікаў і некалькіх сот касінераў. У атрад уступіла таксама значная колькасьць дзяўчат. У ліку іншых паўстанцкіх груповак атрад прымаў удзел у бойках супраць царскіх войск (пад Радзівілішкамі, Вільняй, Шаўлямі і ў іншых месцах)

За смеласьць і рашучасьць Плятэр у баявых дзеяньнях камандаваньне паўстанцкімі сіламі прызначыла яе ганаровым камандзірам роты ў пяхотным палку і прысвоіла званьне капітана. У сьнежні 1831-га зьнясіленая ў баях і паходах, нялёгкіх і для загартаваных мужчын, Эмілія цяжка захварэла і проста згасала на вачах у паплечнікаў.

Плятэр 23 снежня 1831 года была пахавана на могілках каля вёскі Капцёва (цяпер вёска Канчамеціс у Летуве). Яшчэ доўга народ не верыў у смерць Эміліі. Пра яе складалі легенды, бо і сапраўды была яна легендай.

Беларусы: Эмілія Плятэр

"Эмілія Плятэр у сутычцы пад Шаўлямі", карціна Войцеха Косака


Адаму Міцкевічу яе вобраз паслужыў прататыпам гераіні ў вершы "Сьмерць палкоўніка":

На палянцы зялёнай, між думных бароў,
Дзе пад клёнам хацінка старая,
Бы застыў у зняменні атрад ваяроў:
Іхні там камандзір памірае.

Людзі з вёсак збіраюцца тут, ля варот.
Ён, палкоўнік, быў слаўны, няйначай,
Раз яму спагадае так просты народ,
Пра яго ўсё пытае ды плача.

Вось палкоўнік каня асядлаць загадаў
І прывесці бліжэй да парога.
Перад смерцю яшчэ раз хоць глянуць жадаў
Ён на друга свайго баявога.

Загадаў свой прынесці паходны мундзір,
Свой кінжал, зброю, пояс стралецкі.
Ён хацеў і з рыштункам сваім, камандзір,
Развітацца, як колісь Чарнецкі.

А калі ўжо ад хаты каня адвялі,
Ксёндз туды увайшоў з панам Богам.
Людзі з вёсак маліцца хутчэй пачалі,
Ціха ўкленчыўшы перад парогам.

Спалатнеўшы, паўстанцы стаялі ў дзвярах.
Нават воі Касцюшкі былыя,
Што прайшлі ўсе агні, агрубелі ў баях,
Слёз сваіх не хавалі, сівыя.

Раным-рана ў капліцы званіць пачалі.
Ды хаваць камандзіра жаўнеры
Не змаглі: наляцелі якраз маскалі...
У капліцы для ўсіх - насцеж дзверы.

Там ляжаў ён на лаве - ў спакоі чало.
У руках яго - крыж, збоч - нягнуткі
Нож-кінжал і ружжо, ва ўзгалоўі - сядло.
Люд дзівіўся: такі маладзюткі!

Ды чаму твар дзявочы ў байца? Два грудкі...
Хто ж мог знаць, што баёў завадатар
Быў... дзяўчынай! Была - слёз не трэба, жанкі -
То ліцвінка Эмілія Плятэр!
3
1744
5 апреля 2009
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь. Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо зайти на сайт под своим именем.
Смотрите также
Сёння — 265 гадоў з дня нараджэння Тадэвуша КасцюшкіСёння — 265 гадоў з дня нараджэння Тадэвуша Касцюшкі

 У мястэчку Мерачоўшчына, што каля Косава ў Івацэвіцкім раёне, грамадскасць, улады і дыпламатычныя прадстаўнікі адзначаць сёння 265-я ўгодкі з дн...

Дзённік эма (нататкі)Дзённік эма (нататкі)

ЭМАцыянальныя людзі....

Рэйтынг фактараў, якія штурхаюць мужчын да здрадыРэйтынг фактараў, якія штурхаюць мужчын да здрады

Ёсць некалькі асноўных прычын, якія прымушаюць мужчын здраджваць сваім жонкам. Гэты спіс прыводзіць The Times of India. Доктар Камал Кхурана лічыць, ш...

У Менску на беларускай мове гавораць 106 тысяч чалавек, астатнія маўчаць на ...У Менску на беларускай мове гавораць 106 тысяч чалавек, астатнія маўчаць на ...

Незадоўга да Дня роднай мовы, які адзначаецца 21 лютага, апублікаваныя дадзеныя Белстату, паводле якіх у Менску дома па-беларуску размаўляе 106 тысяч...

Загрузка...
Комментарии

_3v11_1nc4rn473_
5 апреля 2009 23:04
хорошая статья

febus
6 апреля 2009 00:15
Цiкава.
Представляю как воспринимло её тогдашнее окружение.

BAZILIK
6 апреля 2009 19:33
малайчынка
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии в данной новости.
Вторник, 21 Февраля
USD 1.8784
EUR 1.9935
RUB 0.0323
Flint 1 минут назад Mab,
Заказывай почтой украины, не дури людям голову)
Mab 4 минут назад
Цитата: Vardisodo
ну, я пока тут живу)

Ну так как может быть разная цена за доставку?
Может быть из-за отсутствия у меня регистрации выдает такую цену. ХЗ. Но для нормальной компании не должно быть разницы в цене доставки для зарегистрированных и незарегистрированных покупателей.

Цитата: Vardisodo
Посмотрел, да, у меня тоже 27.

Ну вот. Рань в РБ походу была курьерская компания Boxberry. У нее намного дешевле чем у Globalmail.
Посмотрел. В Украине и РФ Boxberry работает ))))
Flint 11 минут назад Чето ржу)))

Некий мужик заработал у доброй феи 3
желания, что первым желанием у него было мужское достоинство 30см, через недельку вторым желание оказалось, как ни странно, мужское достоинство 40см, ну а еще через недельку последним - третьим желанием было желание, чтобы он, т.е. мужской достоинств, всегда рос. Что он и получил. Через некоторое, думаю долгое, время мужик умер собственной смертью. Его с почестями похоронили. Но вот незадача: через пару годков его достоинство вылезло из земли. Видать фея что-то там переколдавала. Собрались его земляки, подумали, решили что нехорошо это, так неровен час напорется кто-нибудь. Выкопали трупик, перевернули на живот и закопали обратно. Через N-ое (для "блондинок": N- это "много") количество лет мужиковский конец вылез с другой стороны земного шара. Предпреимчивые кавказцы поставили на этом месте палатку и стали делать
шаурму.
Vardisodo 15 минут назад
Цитата: Mab
У тебя доставка в Беларусь?

ну, я пока тут живу) Посмотрел, да, у меня тоже 27. Против 4 или бесплатной год назад. Чета они испохабились, или это проделки ТС.
Mab 16 минут назад
Цитата: Vardisodo
у меня пишет 11 уе.

У тебя доставка в Беларусь? У меня только Globalmail в вариантах доставки.
Vardisodo 18 минут назад
Цитата: Mab
Кленовый сироп Now Foods, Real Food, органический кленовый сироп, класс А, темного цвета, 946мл (32 унции) €23.36.

А я не такую цену написал разве? Вот это кленовик самый вкусный из всех, что я пробовал.
Цитата: Mab
Доставка €25.70

у меня пишет 11 уе.
gismo_2 20 минут назад
Цитата: гном_Вася
И причиной, кстати, были тоже проблемы с кожей, ниче не напоминает?

Можно провести параллели.
Mab 22 минут назад
Цитата: Vardisodo
Сейчас за 24-х долларовый сироп захотели 11 уе за доставку(

Чета дешево. Я ща залез. Кленовый сироп Now Foods, Real Food, органический кленовый сироп, класс А, темного цвета, 946мл (32 унции) €23.36. Доставка €25.70. Ахаха. Нахер кому такие товары вперлись!
Новости от партнеров

ИНТЕРЕСНОЕ:

Загрузка...
Сейчас на сайте
26 пользователей, 776 гостей