РЕКЛАМА

Загрузка...
Што такое рэч паспалітая (res publica)?
' />

Што такое рэч паспалітая (res publica)?

Што такое рэч паспалітая?

Тэрмін «рэч паспалітая» з'яўляецца літаральным перакладам з лаціны res publica і азначае наагул усялякую агульную справу, дзяржаву ці гаспадарства.
Нашыя продкі, як сведчаць гістарычныя крыніцы, карысталіся тэрмінам «рэч паспалітая» - у дакументах на беларускай мове і тэрмінам «res publica» - у дакументах на лаціне на працягу амаль усяго існавання Вялікага Княства Літоўскага (ад ХІV да канца ХVІІІ стагоддзя), прычым задоўга да 1569 года, натуральна ўжываючы яго як сінонім свайго гаспадарства, сваёй дзяржавы. Спашлемся на аўтарытэтную крыніцу першай паловы ХVІ стагоддзя - Статут 1529 года, дзе словазлучэнне «рэч паспалітая» скрозь ужываецца ў значэнні «гаспадарства», «дзяржава», «краіна», напрыклад: у 10-м артыкуле раздзела І, 6-м артыкуле раздзела ІІІ, 2-м артыкуле раздзела ІV. Тое ж паўтараецца і ў шматлікіх артыкулах Статутаў 1566 і 1588 гадоў.
Палякі гэтаксама здаўна карысталіся тэрмінам «рэч паспалітая» («rzecz pospolita») і да Люблінскага Сойму ўжывалі яго выключна як сінонім свайго гаспадарства, сваёй дзяржавы - Польскага Каралеўства. Аднак у 1569 годзе, у цяжкі для нашай Бацькаўшчыны момант, яны абвясцілі, што Вялікае Княства Літоўскае зліквідоўваецца як самастойная дзяржава, улучаецца ў склад Польшчы і, такім чынам, утвараецца адна «рэч паспалітая» (дзяржава) - Польскае Каралеўства, што й было зафіксавана імі ў Заключным Акце Люблінскага Сойму. З таго моманту яны заўсёды пачалі гэтак гаварыць і пісаць, прызнаючы толькі адну «рэч паспалітую» - Польскую дзяржаву.
Што такое рэч паспалітая (res publica)?

Нашыя продкі так ніколі не лічылі. І так сапраўды ніколі не было. А тое, што Вялікае Княства Літоўскае заставалася юрыдычна незалежнай дзяржавай - Беларускай рэчай паспалітай да 3 траўня 1791 года і нават пазней, - доказ тэндэнцыйнасці польскай гістарычнай навукі. Да канца ХVІІІ стагоддзя ў Вялікім Княстве Літоўскім дзейнічаў свабодны, выбарны заканадаўчы орган - Галоўны З'езд (Вальны Сойм); працаваў юрыдычна незалежны ўрад і мясцовая адміністрацыя; была свая ўстанова замежных справаў - Дзяржаўная Канцылярыя; існавала самастойная фінансавая і эканамічная палітыка; уласны дзяржаўны скарб; асобныя карныя структуры і вайсковыя фармаванні; свая сістэма ганаровых званняў і пасадаў. А галоўнае, тут дзейнічалі ўласныя законы, сабраныя ў Статуце, якія якраз былі юрыдычным падмуркам незалежнага Беларускага гаспадарства.
Што такое рэч паспалітая (res publica)?

Такім чынам, аніякага новага дзяржаўнага ўтварэння, што нібыта ўзнікла ў 1569 годзе і праіснавала да канца ХVІІІ стагоддзя, уключаючы беларускія й польскія землі, не было. І да 1569 года і пасля яго існавалі дзве незалежныя дзяржавы - Польскае Каралеўства і Вялікае Княства Літоўскае, якія сапраўды мелі шчыльныя палітычныя кантакты, што выяўлялася пераважна ў дзвюх сферах: па-першае, спалучэнне ў адной асобе гаспадара Беларускай дзяржавы, які тытулаваўся «вялікім князем», і гаспадара Польшчы, які тытулаваўся «каралём»; па-другое, правядзенне агульных вальных Соймаў, паслы на якія выбіраліся асобна (на агульназемскіх Соймах Вялікага Княства і Польшчы), па чарзе то ў адным, то ў другім гаспадарстве.
Што такое рэч паспалітая (res publica)?

Вялікае Княства Літоўскае і Польшча нярэдка аб'ядноўвалі свае намаганні з мэтай супольных ваенных дзеянняў - абароны ад варожых нападаў ці здзяйснення буйнамаштабных кампаніяў, як, да прыкладу, паходаў на Маскоўшчыну ў 1609-1611 і 1617-1618 гадах.
Што такое рэч паспалітая (res publica)?

Часам дзве суседнія дзяржавы ўзгаднялі і свае замежнапалітычныя дзеянні, развязвалі агульныя дыпламатычныя задачы.
Але палітычныя, вайсковыя і дыпламатычныя хаўрусы зусім не азначаюць, што нейкае з гаспадарстваў у выніку перастае існаваць. На працягу доўгага часу блізкія ўзаемныя стасункі былі ў аднолькавай ступені вельмі выгадныя абедзвюм дзяржавам.
Што такое рэч паспалітая (res publica)?

Менавіта вайскова-палітычны хаўрус «абодвух народаў», іх «агульныя справы» ў ХVІІ-ХVІІІ стагоддзях сапраўды называліся «рэчай паспалітай абодвух народаў», што і дало падставы пазнейшым гісторыкам гаварыць пра існаванне нібыта адзінай дзяржавы. Але гэтае сцверджанне не адпавядае гістарычным рэаліям. Што ж да магчымасці ўжывання словазлучэння «рэч паспалітая» (у сэнсе «дзяржава», «гаспадарства») сёння, то, каб пазбегнуць тэрміналагічнай блытаніны і, нарэшце, захаваць навуковы падыход да гістарычных з'яваў, варта было б пісаць: Польская рэч паспалітая як сінонім Польскага Каралеўства і Беларуская рэч паспалітая як сінонім Вялікага Княства Літоўскага.
Што такое рэч паспалітая (res publica)?
Што такое рэч паспалітая (res publica)?
Што такое рэч паспалітая (res publica)?
2
5001
20 сентября 2007
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь. Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо зайти на сайт под своим именем.
Смотрите также
Як загінула Рэч Паспалітая

Больш як два стагоддзі праіснавала ў цэнтры Еўропы дзяржава Рэч Паспалітая. Складалася яна з дзвюх частак: Княства - Вялікага княства Літоўскага, у ск...

Ці былі ў Беларусі казакі?Ці былі ў Беларусі казакі?

Казакі на Беларусі. Хто яны і адкуль ўзяліся..?...

Iмёны свабоды - Тадэвуш РэйтанIмёны свабоды - Тадэвуш Рэйтан

 У лёсавызначальныя для дзяржавы моманты заўсёды знаходзяцца асобы, якія не скараюцца і ў самых безнадзейных абставінах. Няхай іх змаганьне ня ма...

Гусарыя Вялікага КнястваГусарыя Вялікага Княства

Ах, якая прыгажосць, якая моц, як уражвае..!...

Загрузка...
Комментарии

Tugcrereled
17 июня 2011 12:15
Когда вы решитесь utorrent скачать бесплатно русская версия , будьте готовы к приятным
испытаниям, начиная от проникнувшего на комп вируса и заказнчивая
настырным стуком в дверь от полицейского патруля, который желает забрать
ваш лаптоп и проверить его на наличие ворованных игр и фильмов.

Tugcrereled
19 июня 2011 16:58
Если вы решились бесплатно скачать торрент , попробуйте быть готовым к различным
проблемам, начиная от проникнувшего на комп вредоносного кода и заказнчивая
настырным стуком в вашу дверь от милицейского патруля, который желает забрать
ваш компьютер и проверить его на наличие нелицензионных программных копий.
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии в данной новости.
Понедельник, 24 Июля
USD 0.0000
EUR 0.0000
RUB 0.0000
Himley1 209 минут назад
Цитата: Либерман
Я с самого начала черным по белому написал

Ну так ху..ню и написал. Когда подавляющее большинство цыган ведет асоциальный образ жизни, то считать их ведущими асоциальный образ уже них..я не стереотип - это уже, так сказать, национальная черта характера.
Цитата: Либерман
Это молдоване, литовцы, украинцы, русские и белорусы по переписи.

Без паспорта, гражданства, работы, ПМЖ. Асоциальные личности, короче говоря.
Цитата: Либерман
Паразитов логично, современно и по-европейски гнобить без деления на национальности.

Не в том случае, когда паразитов соц. группе подавляющее большинство (7.000 из которых далеко не все "влились" в общество к 54.000 вообще непойми кого). Да, может быть из официальных 7000 кто-то действительно пошел работать (еще вопрос, как они там работают), ну а остальные? А остальные, Либерманушка, активно подкармливают мои "стереотипы", которые них..я не стереотипы.
стереотип — устойчивое, упрощенное, схематичное представление о чем-либо (например, об особенностях людей, принадлежащих к той или иной группе)
Единственное, что я "упрощаю" видя цыгана - это то, что я не пытаюсь разобраться ворует он, попрошайничает, торгует чем-то веселым или еще чем то бесполезным для общества занимается. И шанс ошибиться у меня меньше 10%. Т.е. более чем на 90% в своих суждениях я прав.
Цитата: Либерман
Для тебя это - исключения из выдуманного тобой же правила "цыган=вор и/или тунеядец".

ой не надо! "цыган=вор и/или тунеядец" - это не выдумка, как я уже написал выше - это на 90% правда.
Цитата: Либерман
Это разные сообщества в рамках одного этноса.

Они живут в Беларуси, не работают, налоги не платят, польза от них стремится к нулю, но при этом получают пособия, пенсии, подворовывают и попрошайничают у самих белорусов. И с хрена ли белорусы да и любые другие нации должны терпеть этот шлак? Ради тех 10%, которые якобы работают? Надеяться, что остальные 90% исправятся? А оно надо? Знаешь, те 10% - это слишком мало, чтобы как-то заморачиваться по их поводу. Это пусть они сами заморачиваются как им жить так, чтобы их не гнобили и не ровняли на остальные 90%.
beo 249 минут назад balon,
ты х_у_й с трамвайной ручкой то не путай, ваши сранные динамо, которые ничего не могут, и золотая медаль... Куда тем сранным футболистам деться???
Shetlan 312 минут назад годный фильмец походу pysto 390 минут назад вот интересно, сколько сейчас появиться людей , которые будут писать рип, как жаль, и т.д.
balon 455 минут назад забавно, за последние пару лет на матчах, между минским и рижским динамо, два раза не включался латвийский гимн. Но ничего, ребята никуда не ушли. А белоруска - позорище. Либерман 465 минут назад
Цитата: Himley1
Докажи уже, что цыгане не воры и тунеядцы в своем большинстве.

Я с самого начала черным по белому написал, что в нашей стране тысячи цыган трудоустроены и вписались в общество, а десятки тысяч ведут асоциальный образ жизни. Как-то очень уж по-идиотски выглядит твое требование, чтобы я же теперь с чего-то вдруг доказывал, что это не так.
Цитата: Himley1
Исключение из правил.

Цитата: Himley1
В любом правиле возможны исключения.

Для тебя это - исключения из выдуманного тобой же правила "цыган=вор и/или тунеядец". Но такого правила не существует. Это не исключения. Это разные сообщества в рамках одного этноса.
Цитата: Himley1
21й век, а так и разрешаем этим паразитам жить среди нас.

Паразитов логично, современно и по-европейски гнобить без деления на национальности.

Цитата: Himley1
50+тысяч это какие-то непонятные личности, многие даже без паспорта

Это молдоване, литовцы, украинцы, русские и белорусы по переписи.
Red_Army 474 минут назад
Цитата: Бледная моль
Как знать, может таблетки бросила принимать.

Может наоборот наклевала больше чем надо?
Бледная моль 483 минут назад Несколько лет назад про этих крысят показывали по телевизору, так вот эти крысы размером с кошку.
Новости от партнеров
Сейчас на сайте
1 пользователь, 1377 гостей