РЕКЛАМА

Як загінула Рэч Паспалітая

Як загінула Рэч Паспалітая

Больш як два стагоддзі праіснавала ў цэнтры Еўропы дзяржава Рэч Паспалітая. Складалася яна з дзвюх частак: Княства - Вялікага княства Літоўскага, у склад якога ўваходзілі і сучасныя землі Беларусі - ды Кароны - Каралеўства Польскага.
Трагічныя часы для паспалітае дзяржавы надышлі ў XVII-XVIII стагоддзях, якія ператварыліся для яе ў доўгі безвыходны ланцуг вайсковых няўдач. Быццам на смех, апошнія каралі Рэчы Паспалітай насілі пышнае імя Аўгуст, якое тлумачыцца словамі "велічны", "найяснейшы", "царственны". Але ў жыцці яны ўяўлялі сабою нікчэмныя бесхарактарныя цацкі - марыянеткі, што былі паслухмянымі ў руках палітычных гульцоў як у самой краіне, так і па-за яе межамі.
Доўгае караляванне Аўгуста II (1697-1733 гады), які ўвайшоў ў гісторыю з мянушкаю "Моцны", адзначалася бясконцай грамадзянскай вайной паміж шляхецкімі групоўкамі, якія ў барацьбе за ўладу знясільвалі і крывавілі Рэч Паспалітую, зрабіўшы яе прыемнаю і лёгкаю здабычаю для больш моцных суседзяў. Беларускія землі сталі галоўнымі падмосткамі шведска-расійскай (Паўночнай) вайны 1700-1721 гадоў.
Усё сваё панаванне кароль Аўгуст (саксонец паводле паходжання) бессаромна гандляваў незалежнасцю краіны, гаспадаром якой ён быў абраны выпадкова. Дзейнічаў пры гэтым, як старызніца, гідліва. Краіна, што месцілася ў самым цэнтры Еўропы, быццам скамянела ў летаргічным сне, які калі-нікалі ўзрываўся боем вайсковых барабанаў, гіканнем дзікіх паляванняў ды нікчэмнымі бойкамі. Сам кароль некалькі разоў кляўся ў вернасці Швецыі супраць Расіі, а потым Расіі супраць Швецыі. А напрыканцы жыцця нават прапанаваў прусакам ды аўстрыякам падзяліць Рэч Паспалітую, каб захаваць хоць нейкія кавалкі зямлі для свайго сына.
Аўгуст III (1733-1763 гады) ні на крок не адступіўся ад бацькоўскай "палітыкі" па разбурэнні дзяржавы. Біёграфы амаль не шукаюць прывабных слоў, калі пішуць партрэт гэтага манарха: "Тупы і заняпалы гультай, які займаўся толькі стрыжкаю паперы і стралянінаю ў сабак, Аўгуст быў няздатны для кіраўнічае дзейнасці". Пры ім зноў абвастрыліся сутычкі між заможнымі магнацкімі сем'ямі, дзяржаўны Сойм страціў апошнія прыкметы нейкай рэальнай улады, становішча насельніцтва краіны апусцілася да найкрытычнейшых адзнакаў, рыхтавалася глеба да інтэрвенцыі Аўстрыі, Прусіі і Расіі. Умяшанне замежных краін ва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай магло азначаць толькі адно - канец дзяржаўнасці. Усім было зразумела, навошта на яе межах збіраліся прускія, аўстрыйскія ды расійскія войскі. Усім было вядома, чаго чакаюць гэтыя сотні тысяч узброеных чужынцаў.
Раптоўная смерць караля вызваліла пасад для пратэжэ расійскай імператрыцы Кацярыны II графа Станіслава Панятоўскага. Той атрымаў карону пад імем Аўгуста IV (1764-1795 гады). Галоўным аргументам пры абранні гэтага кандыдата

Станіслаў Аўгуст Панятоўскі і Кацярына II -
галоўныя "героі" падзелаў Рэчы Паспалітай.
былі падсунутыя да ўсходніх межаў Рэчы Паспалітай расійскія арміі. У хуткім часе царыца адпісала кіраўніку Калегіі замежных спраў Мікіту Паніну: "Мікіта Іванавіч! Віншую Вас з каралём, якога мы зрабілі". А самому новаму каралю: "Гаспадар брат мой. Аднагалоснасць, што ўзносіць Вас на трон, даказвае ...свабоду выбару вашага народа ..." Што казаць, шэльма навука гэтая - "тонкая палітыка".
Для краіны часы Панятоўскага адзначаліся далейшым падзеннем у бездань. Вір зацягваў.Тройчы землі Рэчы Паспалітай дзяліліся паміж сквапнымі суседзямі.
1772 год. Пасля - 1793-ці. І яшчэ - дзевяноста пяты ... Пасля кожнага з іх тэрыторыя дзяржавы ўсё больш змяншалася, як шагрэневая скура, пакуль зусім не знікла з еўрапейскай карты.
Кожны новы падзел замацоўваўся адпаведнымі пагадненнямі. Галоўным ініцыятарам ганебных разбораў Рэчы Паспалітай заўсёды выступала Расійская імперыя, якая для пераканання выставіла тэзу сваёй "гістарычнай місіі" па ўратаванні праваслаўнага насельніцтва, што было заключана ў межы Польшчы. Маўляў, "истомившиеся под гнётом поляков православные" не шукаюць сабе іншае долі, як патрапіць з "гаршка паланізацыі ды на патэльню русіфікацыі" (словы Чэслава Мілаша). Насамрэч, на тэрыторыі ВКЛ у канцы XVIII стагоддзя жыло толькі 6% праваслаўных, асноўная частка (каля 40%) - грэка-каталікі (уніяты), далей (каля 35%) - рыма-каталікі (каталікі), пратэстантаў было таксама толькі каля 4-6%, астатнія - яўрэі і татары-мусульмане.
За часы падзелаў Расійская імперыя дамаглася ўзяць сабе 483 тысячы квадратных кіламетраў ці больш за 63 працэнты ад усіх былых абшараў Рэчы Паспалітай.

2003 Гітарычная Брама № 1 (21)

Анатоль Бензярук
2
4402
9 сентября 2007
Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь. Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо зайти на сайт под своим именем.
Смотрите также
Што такое рэч паспалітая (res publica)?Што такое рэч паспалітая (res publica)?

Нашыя продкі, як сведчаць гістарычныя крыніцы, карысталіся тэрмінам «рэч паспалітая» - у дакументах на беларускай мове і тэрмінам «res publica» - у да...

Iмёны свабоды - Тадэвуш РэйтанIмёны свабоды - Тадэвуш Рэйтан

 У лёсавызначальныя для дзяржавы моманты заўсёды знаходзяцца асобы, якія не скараюцца і ў самых безнадзейных абставінах. Няхай іх змаганьне ня ма...

Iмёны свабоды - Тамаш ВаўжэцкіIмёны свабоды - Тамаш Ваўжэцкі

 Ня ведаю, ці падлічаная колькасьць выступаў у Вярхоўным Савеце Беларусі Зянона Пазьняка, але дакладна вядома, што за два стагодзьдзі да яго пасо...

Сапраўдныя беларускія сімвалыСапраўдныя беларускія сімвалы

«Пагоні» больш як 700 гадоў, тады як чырвона-зялёны сцяг быў прыдуманы сталіністамі. Ганебны рэферэндум 1995 года не сцёр гістарычнай памяці....

Загрузка...
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии в данной новости.
Воскресенье, 24 Марта
USD 2.1022
EUR 2.3879
RUB 0.0329
3ara3a 24 минут назад
Цитата: SabakaZ
Хобби у человека - раз в день раздраконить Маблядь и заставить его пускать розовые сопли в потный кулачок. Штож в этом такого? Богоугодное деяние - заставить ныть и страдать кусок кала, возомнившего себя светочем.


ДА никого он не драконит. Что маблядь, что лейба, они просто занимают собой инфополе)) Ты будешь жрать их инфо помои.
5 -техноуклад.
Человек -то , что он читает и воспринимает. Это специфика мозга. С кем поведешься, от того и наберешься и тд...
SabakaZ 52 минут назад Сьвятая Валерия Ильинишна! Заразушка опять пилюльки с тик-таком перепутал и замест терапии просто покушал мятненького.
Что же ты так, Заразушка? По что Лейбу обижаешь? Хобби у человека - раз в день раздраконить Маблядь и заставить его пускать розовые сопли в потный кулачок. Штож в этом такого? Богоугодное деяние - заставить ныть и страдать кусок кала, возомнившего себя светочем.
Живой Человек 65 минут назад На снимке руки в другом положении 3ara3a 154 минут назад
Цитата: Либерман
Отписывать ремарки на комментарии в специально отведенном для этого разделе развлекательного сайта - вполне здравое времяпровождение. Не то, что однообразно возбухать по этому поводу с нездоровой регулярностью.

Какая фигура речи.
+ вам, Русский язык освоили ))
Ну коль фигурально - то вы выразились ни о чем, так сказать в общих чертах пустили воздух. НИ О ЧЕМ.

Цитата: Либерман
Смешно читать эту глупую похвальбу от бота, который вообще (от слова никогда) не ведет никаких осмысленных диалогов, а годами, как поломанная шарманка, повторяет одни и те же фразы. Что ты вообще нового написал за последний год, чего не повторял многократно до этого? Даже эту свою тупую похвальбу ты тут множил уже раз десять. От тебя не то, что полезной информации ноль, от тебя ноль информации в целом. Белый шум. Ты и на тех ресурсах, куда ссылки давал, такое же пустое место?

https://aftershock.news Пустое место??
Для вас - да )) Для меня нет))
А чем плох человек ? https://www.youtube.com/channel/UCgrT1U-Z0XmnO3swORI9ymg ??
Мне здесь слова давно не дают.Желтой прессе не нужны здравые личности )))
21 Мая PHDays в Москве) Вы же туда с докладом не поедите ))) Лучше с Мабом потрындите )) ТАк же да?? Мужичок )))

Цитата: Либерман
От тебя не то, что полезной информации ноль, от тебя ноль информации в целом. Белый шум.

У вас полезная информация идет от маба )) ТАм то ДААА. Лопатой её греби )))
Либерман 179 минут назад
Цитата: 3ara3a
Кто из нас в здравом уме??
В течении многих лет сидеть и комментировать слова ушлепка маба??

Отписывать ремарки на комментарии в специально отведенном для этого разделе развлекательного сайта - вполне здравое времяпровождение. Ну, относительно. Не то, что однообразно возбухать по этому поводу с нездоровой регулярностью.
Цитата: 3ara3a
И я, как вы выразились,БОТ, вас в говно замну по любой теме диалогом.

Смешно читать эту глупую похвальбу от бота, который вообще (от слова никогда) не ведет никаких осмысленных диалогов, а годами, как поломанная шарманка, повторяет одни и те же фразы. Что ты вообще нового написал за последний год, чего не повторял многократно до этого? Даже эту свою тупую похвальбу ты тут множил уже раз десять. От тебя не то, что полезной информации ноль, от тебя ноль информации в целом. Белый шум. Ты и на тех ресурсах, куда ссылки давал, такое же пустое место?
3ara3a 191 минут назад
Цитата: Либерман
Нельзя в здравом уме заходить несколько раз в месяц в комментарии, чтобы написать одни и те же одинаковые оскорбления. Это уже не "залётом", это нездоровая мания и зависимость.

Кто из нас в здравом уме??
В течении многих лет сидеть и комментировать слова ушлепка маба??

Подумайте над этим.
Что вы из себя представляете.
И я, как вы выразились,БОТ, вас в говно замну по любой теме диалогом.
Учитесь, ибо никогда не поздно.
Мельчаете.

Цитата: Либерман
Мне нечего и незачем терпеть в сети, идиот.

ДА видно )) Какой вы ))) Мужичок )) В одной обойме с ...........
Либерман 201 минут назад
Цитата: 3ara3a
Тяф-тяф))

Пшла в будку, псина.
Цитата: 3ara3a
Вы здесь каждый день третесь, мурлыкая, а я лишь залятом в свободное от дел время ))

Нельзя в здравом уме заходить несколько раз в месяц в комментарии, только чтобы написать одни и те же одинаковые оскорбления. Это уже не "залётом", это нездоровая мания и зависимость.
Цитата: 3ara3a
Терпи )))

Мне нечего и незачем терпеть в сети, идиот.
3ara3a 210 минут назад
Цитата: Mab
У Курапатах вандалы размалявалі помнікі «зоркамі Давіда»

Это не вандалы, а Белорусские партизаны ))) Которые борются с продажной западной интервенцией ))) Кровь предков течет в жилах людей )))

Цитата: Либерман
Сучара Павлова, когда у тебя уже перестанет однообразно слюна выделяться при заходе на банану? Почему ты такой бот унылый?


Тяф-тяф)) Мужичок )) Отвлек тебя от пидарка мапки?

Я еще и бот. Вы здесь каждый день третесь, мурлыкая, а я лишь залетом в свободное от дел время ))

Терпи )))
Новости от партнеров
Сейчас на сайте
2 пользователя, 1376 гостей