РЕКЛАМА

Як загінула Рэч Паспалітая

Як загінула Рэч Паспалітая

Больш як два стагоддзі праіснавала ў цэнтры Еўропы дзяржава Рэч Паспалітая. Складалася яна з дзвюх частак: Княства - Вялікага княства Літоўскага, у склад якога ўваходзілі і сучасныя землі Беларусі - ды Кароны - Каралеўства Польскага.
Трагічныя часы для паспалітае дзяржавы надышлі ў XVII-XVIII стагоддзях, якія ператварыліся для яе ў доўгі безвыходны ланцуг вайсковых няўдач. Быццам на смех, апошнія каралі Рэчы Паспалітай насілі пышнае імя Аўгуст, якое тлумачыцца словамі "велічны", "найяснейшы", "царственны". Але ў жыцці яны ўяўлялі сабою нікчэмныя бесхарактарныя цацкі - марыянеткі, што былі паслухмянымі ў руках палітычных гульцоў як у самой краіне, так і па-за яе межамі.
Доўгае караляванне Аўгуста II (1697-1733 гады), які ўвайшоў ў гісторыю з мянушкаю "Моцны", адзначалася бясконцай грамадзянскай вайной паміж шляхецкімі групоўкамі, якія ў барацьбе за ўладу знясільвалі і крывавілі Рэч Паспалітую, зрабіўшы яе прыемнаю і лёгкаю здабычаю для больш моцных суседзяў. Беларускія землі сталі галоўнымі падмосткамі шведска-расійскай (Паўночнай) вайны 1700-1721 гадоў.
Усё сваё панаванне кароль Аўгуст (саксонец паводле паходжання) бессаромна гандляваў незалежнасцю краіны, гаспадаром якой ён быў абраны выпадкова. Дзейнічаў пры гэтым, як старызніца, гідліва. Краіна, што месцілася ў самым цэнтры Еўропы, быццам скамянела ў летаргічным сне, які калі-нікалі ўзрываўся боем вайсковых барабанаў, гіканнем дзікіх паляванняў ды нікчэмнымі бойкамі. Сам кароль некалькі разоў кляўся ў вернасці Швецыі супраць Расіі, а потым Расіі супраць Швецыі. А напрыканцы жыцця нават прапанаваў прусакам ды аўстрыякам падзяліць Рэч Паспалітую, каб захаваць хоць нейкія кавалкі зямлі для свайго сына.
Аўгуст III (1733-1763 гады) ні на крок не адступіўся ад бацькоўскай "палітыкі" па разбурэнні дзяржавы. Біёграфы амаль не шукаюць прывабных слоў, калі пішуць партрэт гэтага манарха: "Тупы і заняпалы гультай, які займаўся толькі стрыжкаю паперы і стралянінаю ў сабак, Аўгуст быў няздатны для кіраўнічае дзейнасці". Пры ім зноў абвастрыліся сутычкі між заможнымі магнацкімі сем'ямі, дзяржаўны Сойм страціў апошнія прыкметы нейкай рэальнай улады, становішча насельніцтва краіны апусцілася да найкрытычнейшых адзнакаў, рыхтавалася глеба да інтэрвенцыі Аўстрыі, Прусіі і Расіі. Умяшанне замежных краін ва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай магло азначаць толькі адно - канец дзяржаўнасці. Усім было зразумела, навошта на яе межах збіраліся прускія, аўстрыйскія ды расійскія войскі. Усім было вядома, чаго чакаюць гэтыя сотні тысяч узброеных чужынцаў.
Раптоўная смерць караля вызваліла пасад для пратэжэ расійскай імператрыцы Кацярыны II графа Станіслава Панятоўскага. Той атрымаў карону пад імем Аўгуста IV (1764-1795 гады). Галоўным аргументам пры абранні гэтага кандыдата

Станіслаў Аўгуст Панятоўскі і Кацярына II -
галоўныя "героі" падзелаў Рэчы Паспалітай.
былі падсунутыя да ўсходніх межаў Рэчы Паспалітай расійскія арміі. У хуткім часе царыца адпісала кіраўніку Калегіі замежных спраў Мікіту Паніну: "Мікіта Іванавіч! Віншую Вас з каралём, якога мы зрабілі". А самому новаму каралю: "Гаспадар брат мой. Аднагалоснасць, што ўзносіць Вас на трон, даказвае ...свабоду выбару вашага народа ..." Што казаць, шэльма навука гэтая - "тонкая палітыка".
Для краіны часы Панятоўскага адзначаліся далейшым падзеннем у бездань. Вір зацягваў.Тройчы землі Рэчы Паспалітай дзяліліся паміж сквапнымі суседзямі.
1772 год. Пасля - 1793-ці. І яшчэ - дзевяноста пяты ... Пасля кожнага з іх тэрыторыя дзяржавы ўсё больш змяншалася, як шагрэневая скура, пакуль зусім не знікла з еўрапейскай карты.
Кожны новы падзел замацоўваўся адпаведнымі пагадненнямі. Галоўным ініцыятарам ганебных разбораў Рэчы Паспалітай заўсёды выступала Расійская імперыя, якая для пераканання выставіла тэзу сваёй "гістарычнай місіі" па ўратаванні праваслаўнага насельніцтва, што было заключана ў межы Польшчы. Маўляў, "истомившиеся под гнётом поляков православные" не шукаюць сабе іншае долі, як патрапіць з "гаршка паланізацыі ды на патэльню русіфікацыі" (словы Чэслава Мілаша). Насамрэч, на тэрыторыі ВКЛ у канцы XVIII стагоддзя жыло толькі 6% праваслаўных, асноўная частка (каля 40%) - грэка-каталікі (уніяты), далей (каля 35%) - рыма-каталікі (каталікі), пратэстантаў было таксама толькі каля 4-6%, астатнія - яўрэі і татары-мусульмане.
За часы падзелаў Расійская імперыя дамаглася ўзяць сабе 483 тысячы квадратных кіламетраў ці больш за 63 працэнты ад усіх былых абшараў Рэчы Паспалітай.

2003 Гітарычная Брама № 1 (21)

Анатоль Бензярук
2
4631
9 сентября 2007
Смотрите также:
Што такое рэч паспалітая (res publica)?Што такое рэч паспалітая (res publica)?

Нашыя продкі, як сведчаць гістарычныя крыніцы, карысталіся тэрмінам «рэч паспалітая» - у дакументах на беларускай мове і тэрмінам «res publica» - у да...

Iмёны свабоды - Тадэвуш РэйтанIмёны свабоды - Тадэвуш Рэйтан

 У лёсавызначальныя для дзяржавы моманты заўсёды знаходзяцца асобы, якія не скараюцца і ў самых безнадзейных абставінах. Няхай іх змаганьне ня ма...

Iмёны свабоды - Тамаш ВаўжэцкіIмёны свабоды - Тамаш Ваўжэцкі

 Ня ведаю, ці падлічаная колькасьць выступаў у Вярхоўным Савеце Беларусі Зянона Пазьняка, але дакладна вядома, што за два стагодзьдзі да яго пасо...

Сапраўдныя беларускія сімвалыСапраўдныя беларускія сімвалы

«Пагоні» больш як 700 гадоў, тады як чырвона-зялёны сцяг быў прыдуманы сталіністамі. Ганебны рэферэндум 1995 года не сцёр гістарычнай памяці....

Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь. Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо зайти на сайт под своим именем.
Посетители, находящиеся в группе Гости, не могут оставлять комментарии в данной новости.
Понедельник, 02 Августа
USD 2.4968
EUR 2.9665
RUB 0.0342
Panzer 46 минут назад Береза победила. Березу круче, а ведь она просто стоит на месте. Непросыхаемый 49 минут назад
Цитата: valenok
Лохи. Там максималка под 300. Могли бы и эффектнее уйти.

Как правило там ограничитель на 250 стоит
GreenTea 55 минут назад Если этот еблан туда добавил малосольного огурчика, как почему-то очень любят делать русские, то сварить его в этом котле нахуй, потому что это не борщ, а произвольно смешанный и сваренный набор ингридиентов. GreenTea 57 минут назад 22 года, комик-блогер, инфлюенсер, парень без крутого костюма и естествоиспытатель гравитационного поля Земли. хорошее досье. лайк. GreenTea 62 минут назад Всё субъективно, типа "мужики" сейчас остались эталонными альфачами с железной придержкой высших моральных ценностей и свода кодексов "чести") ну-ну GreenTea 67 минут назад
Цитата: fynjifvjkjltw
Сранолитвинцы во всей красе,ни чьё,значит моё! еуропа,хуле!

а русня типа ничего не пиздит, святые люди блять) смешной высер,
ох уж эти литвины и каклы, клептоманы бля, вас же, видимо, Вера и Воспитание удерживает чтоб так низко не пасть))
GreenTea 68 минут назад фото его орехов можно уже было и на профильном сайте оставить, бананов.
хотя, иронично, что они лучше, чем у парочки моих знакомых. какой же ёбаный пиздец) почти как том холланд и вся такая SJW-пизда бри ларсон:
http://marvel.reactor.cc/post/3492392
GreenTea 72 минут назад Обняли берёзку напоследок, ебанько бНв-шное, сука.
Новости от партнеров
Сейчас на сайте
25 пользователей, 677 гостей